Passief Plus

1. Hoe gaat “bbb” te werk
We belichten een project gerealiseerd tot 185.000 euro. Om de bouwkosten correct met elkaar te kunnen vergelijken, werden de grondprijs, erelonen, registratierechten en BTW niet in deze totaalprijs verrekend. Bij renovatieprojecten vermelden we enkel de verbouwkost en de datum van aankoop van de woning.

2. Deze woning werd officieel geschat
Immochecker toetste de door de architect opgegeven prijzen aan een checklist met richtprijzen en de abex-index om te toetsen in hoeverre de prijzen marktconform zijn. Immochecker is een erkend schatter die in heel België actief is. Deze woning werd geschat op 03/11/2008

3. Wensen en eisen van de bouwheer
Wolfgang Verraes van YBH kreeg met deze bouwheren oude bekenden over de vloer. Een decennium geleden bouwden ze al met de sleutel-op-de-deurfirma, maar het koppel wilde nu verhuizen naar een andere regio. Omdat ze beiden overtuigd zijn van het groene gedachtegoed, ging hun aandacht daarbij uit naar de passiefhuizen van YBH. Het gewenste programma was vrij klassiek. Op de bovenverdieping moest een ouderslaapkamer met dressing komen, twee kinderkamers, een bureautje en één badkamer. De gelijkvloerse verdieping moest plaats bieden aan een berging, een ruime leefkeuken en een aparte zitkamer. Grote uitdaging op dit bouwperceel was de noodzakelijke hoeveelheid zonnewarmte in de woning te trekken. Het zuiden bevindt zich immers aan de straatkant, waar grote glaspartijen omwille van privacyredenen niet zo wenselijk zijn.

4. Concept van de architect
De ontwerper ging in zijn ontwerp nog een stap verder dan de standaard voor een passiefhuis. Met steun van ingenieur Wim De Groote van E-ster groeide dit project uit tot de eerste nul-energiewoning van Vlaanderen. Het gebouw werd hiervoor bekroond op Batibouw 2008 met de Energy Conservation Award. Concept van een nulenergie-woning is dat de woning – onder meer via zonnepanelen – op jaarbasis evenveel energie produceert als er wordt verbruikt. “Hiervoor werd gedurende maanden het energieverbruik opgemeten in hun vorige huis,” legt Wolfgang Verraes uit. “Met die resultaten werd berekend welke oppervlakte zonnepanelen nodig was om hetzelfde levenscomfort aan te houden in hun nieuwe woning. Ook werd de afweging gemaakt welke energieopslorpende toestellen beter vervangen konden worden.” Het passiefhuis is opnieuw opgetrokken volgens de massieve houten structuur die gebruikt werd in het vorige besproken project van YBH. Om een zekere cottagesfeer op te roepen, liet deze bouwheer de houten balkenstructuur zichtbaar. De buitengevel is opnieuw bezet met gevelbepleistering. Een deel van de woning kreeg een houten beplanking mee. De eigenaars plaatsten liever geen grote ramen in hun voorgevel op het zuiden. De Phpp-studie wees echter uit dat het huis nood had aan grote ramen op het zuiden om voldoende zonnewarmte binnen te krijgen. Om inkijk in de leefruimte te beperken, werd nu Luxaflex geplaatst langs de binnenkant. Eens als de beplanting volgroeid is, zal de leefruimte opnieuw afgeschermd zijn.

5. Budgetbeheer
Het nul-energieconcept heeft uiteraard zijn prijskaartje. Bovenop de investeringen in duurzame technieken en een ver doorgedreven isolatie die eigen zijn aan een passiefhuis, komt hier immers de kost van fotovoltaïsche panelen of een andere groene energiebron bovenop. YBH wist bij dit project de kostprijs te beperken door elke vierkante centimeter te benutten. Al de overbodige ruimte werd geschrapt, zodat het huis nu een bruto bewoonbare oppervlakte heeft van 140 vierkante meter. Dat liet de bouwheer de nodige ruimte om de woning binnenin luxueus af te werken, met onder meer binnendeuren van Anyway Doors, een kwalitatieve parketvloer en dito keuken. Volgens Wolfgang Verraes zal de meerinvestering in een nul-energiewoning zichzelf snel terugbetalen. “Zo’n woning kost 75.000 euro meer dan een vergelijkbare traditionele woning, maar die meerkost wordt overtroffen door de subsidies, het belastingvoordeel en de besparing op energiekosten,” stelt hij. “Vanaf het eerste jaar al zullen die drie factoren je inkomsten meer doen stijgen dan de meerafbetaling die je moet doen. En het grootste financiële voordeel ontvang je bij een eventuele verkoop. Wie nu vooruitdenkt, heeft later geen achterhaalde woning.” In feite is het huis op dit moment nog geen nul-energiewoning, omdat de zonnepanelen nog niet zijn geplaatst. De bouwheer wacht daarvoor het volgende boekjaar en bijkomend fiscaal voordeel af.

6. Energievoorzieningen
Het concept van deze woning wordt nul-energiewoning genoemd, maar het huis is wel degelijk aangesloten op het elektriciteitsnet. Op een moment dat er geen daglicht is, heeft de woning immers elektriciteit van het net nodig. Op zonnige momenten zal de woning echter meer energie produceren dan wordt verbruikt, zodat de elektriciteitsmeter terugdraait. Uitgangspunt is dat de meter even vaak vooruit draait als achteruit en op jaarbasis dus op nul blijft staan. Deze woning bevat grotendeels dezelfde technieken als het eerder besproken passiefhuis van YBH. Opnieuw werd gebruik gemaakt van een Deens combitoestel dat zorgt voor verwarming, koeling en verluchting. De luchtaanvoer in deze woning gebeurt ook nog volgens het principe van de Canadese put. Bijzonder aan deze woning is de douchewater-warmtewisselaar. De douche bevindt zich in deze woning boven het combi-toestel met boiler. Een warmtewisselaar in dat toestel onttrekt warmte aan het wegstromende douchewater, om op die manier de boiler meteen opnieuw vol te doen lopen met verwarmd water. “Dat systeem is in Nederland zeer ingeburgerd. Met vier huisgenoten is het hier geen overbodige luxe.” Heel de woning wordt verwarmd en gekoeld via de verluchting. Door de luchtkanalen wordt dus heel wat lucht verplaatst, wat soms geluidshinder tot gevolg heeft. Om het lawaai tot een minimum te beperken, is elk verluchtingsrooster in dit huis aangesloten op een aparte, flexibele kunststof buis naar de collector toe.

7. Pro’s
- M’n is er in geslaagd een mouw te passen aan kinderziektes, zoals lawaaioverlast door het verluchtingssysteem.

8. Contra’s
- De houten beplanking is enkel aan een zijde van de woning gebruikt.

9. Tip
Bouwen wordt stukken duurder met een ventilatiesysteem? Afhankelijk van het systeem dat je kiest, varieert de investering tussen 1500 en 5000 euro. In de meeste woningen kan je voor een eenvoudige oplossing kiezen: zoveel mogelijk natuurlijke toevoer in de leefruimtes en mechanische ondersteunde afvoer in de ‘vochtige’ ruimtes.